CBAM và ESG liên quan gì đến doanh nghiệp Việt Nam?
ESG là một khái niệm rộng, bao gồm nhiều vấn đề liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp. Nhưng nếu nhìn riêng vào trụ cột E – Environment, một nội dung đang trở nên ngày càng cụ thể với doanh nghiệp Việt Nam là quản lý phát thải carbon.
Đây cũng chính là điểm ESG gặp CBAM.
CBAM và ESG gặp nhau ở đâu?
Trong khuôn khổ ESG, doanh nghiệp cần xem xét cách mình sử dụng năng lượng, quản lý tài nguyên, kiểm soát tác động môi trường và từng bước giảm phát thải trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
CBAM – Cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới của EU – tập trung vào một vấn đề cụ thể hơn: lượng phát thải hàm chứa trong một số nhóm hàng hóa nhập khẩu vào thị trường EU.
Để đáp ứng CBAM, nhà nhập khẩu cần biết sản phẩm đã tạo ra bao nhiêu phát thải trong quá trình sản xuất. Điều đó đồng nghĩa dữ liệu phải bắt đầu từ nhà máy, nguyên liệu, năng lượng sử dụng và các công đoạn liên quan trong chuỗi cung ứng.
ESG tạo ra nền tảng quản trị. CBAM đưa một phần của nền tảng đó vào hoạt động thương mại thực tế.
Vì sao CBAM khiến trụ cột E của ESG trở nên thực tế hơn?
Trước đây, nhiều doanh nghiệp tiếp cận ESG chủ yếu thông qua báo cáo phát triển bền vững, các mục tiêu môi trường hoặc cam kết giảm phát thải dài hạn.
CBAM đặt ra những câu hỏi gần với hoạt động hàng ngày hơn:
Sản phẩm tạo ra bao nhiêu phát thải?
Dữ liệu được lấy từ đâu và có thể truy xuất không?
Công đoạn nào đang phát sinh nhiều carbon nhất?
Doanh nghiệp có thể giảm phát thải ở đâu?
Carbon có thể ảnh hưởng thế nào đến chi phí và khả năng cạnh tranh?
Những câu hỏi này không thể được trả lời chỉ bằng một tuyên bố hoặc một báo cáo đẹp. Doanh nghiệp cần có dữ liệu thực tế và sự phối hợp giữa các bộ phận sản xuất, kỹ thuật, thu mua, tài chính, xuất khẩu và phát triển bền vững.
CBAM liên quan như thế nào đến doanh nghiệp Việt Nam?
Nghĩa vụ CBAM chủ yếu thuộc về nhà nhập khẩu tại EU. Tuy nhiên, nhà nhập khẩu cần dữ liệu từ nhà sản xuất và các bên trong chuỗi cung ứng để xác định lượng phát thải hàm chứa trong hàng hóa.
Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam có thể được khách hàng yêu cầu cung cấp thông tin về nguyên liệu đầu vào, mức tiêu thụ điện và nhiên liệu, quy trình sản xuất, sản lượng và các nguồn phát thải liên quan.
Yêu cầu này không chỉ dành cho doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu sang EU. Một doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu, linh kiện hoặc bán thành phẩm cho nhà xuất khẩu cũng có thể được đề nghị bổ sung dữ liệu.
Khi đó, khả năng đo lường, quản lý và cung cấp thông tin phát thải không còn chỉ phục vụ hoạt động ESG. Nó còn ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng và duy trì vị trí trong chuỗi cung ứng.
Từ ESG đến CBAM: Một mạch dữ liệu xuyên suốt
Có thể hình dung mối liên hệ giữa ESG và CBAM theo một mạch tương đối rõ:
Quản trị ESG trong trụ cột E → Dữ liệu phát thải → Phát thải hàm chứa trong sản phẩm → Yêu cầu CBAM → Chi phí và năng lực cạnh tranh
Trụ cột E giúp doanh nghiệp xây dựng cách thức quản lý các tác động môi trường.
Từ nền tảng đó, doanh nghiệp có thể thu thập và theo dõi dữ liệu phát thải một cách có hệ thống. Dữ liệu tiếp tục được sử dụng để xác định lượng carbon hàm chứa trong sản phẩm và cung cấp thông tin cần thiết cho khách hàng hoặc nhà nhập khẩu theo yêu cầu CBAM.
Khi lượng phát thải gắn với sản phẩm, carbon bắt đầu có liên hệ trực tiếp hơn với chi phí, giá thành và quyết định lựa chọn nhà cung cấp.
CBAM đang đưa ESG đến gần hơn với thị trường và chi phí
CBAM không biến ESG thành một bài toán thuần túy về tuân thủ. Nhưng cơ chế này cho thấy các vấn đề môi trường có thể nhanh chóng trở thành vấn đề thương mại.
Một doanh nghiệp có hệ thống dữ liệu rõ ràng sẽ thuận lợi hơn khi khách hàng yêu cầu thông tin. Doanh nghiệp cũng có cơ sở để nhận diện những công đoạn phát thải cao, tìm cơ hội tiết kiệm năng lượng và xây dựng lộ trình giảm carbon phù hợp.
Ngược lại, nếu dữ liệu nằm rải rác, thiếu nhất quán hoặc không thể kiểm chứng, doanh nghiệp có thể mất nhiều thời gian để phản hồi và gặp bất lợi khi khách hàng so sánh các nhà cung cấp.
Vì vậy, giá trị của ESG không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp công bố điều gì, mà còn ở khả năng hiểu và quản lý hoạt động của chính mình.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì trước yêu cầu CBAM?
Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ một số việc thiết thực:
Xác định sản phẩm và vị trí của mình trong chuỗi cung ứng liên quan đến EU.
Rà soát các yêu cầu hiện có từ khách hàng và nhà nhập khẩu.
Xác định những dữ liệu về nguyên liệu, năng lượng, nhiên liệu và sản lượng đang có.
Kiểm tra dữ liệu đang được lưu ở đâu và do bộ phận nào quản lý.
Nhận diện những công đoạn phát sinh nhiều carbon.
Phân công đầu mối điều phối khi có yêu cầu liên quan đến CBAM.
Doanh nghiệp chưa nhất thiết phải triển khai ngay một dự án lớn. Điều quan trọng trước mắt là hiểu mức độ ảnh hưởng, biết mình đang có dữ liệu gì và còn thiếu những gì.
CBAM không phải là toàn bộ ESG, nhưng là một điểm giao quan trọng
ESG không chỉ nói về carbon, và CBAM cũng không đại diện cho toàn bộ chương trình phát triển bền vững của doanh nghiệp. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa hai vấn đề này đang ngày càng rõ ràng.
Quản trị tốt trụ cột E giúp doanh nghiệp có nền tảng dữ liệu và năng lực nội bộ để phản hồi trước các yêu cầu CBAM. Đồng thời, sức ép từ CBAM khiến việc đo lường và giảm phát thải trở nên gần hơn với hoạt động kinh doanh thực tế.
Với doanh nghiệp Việt Nam, chuẩn bị dữ liệu phát thải và hiểu carbon trong sản phẩm không chỉ phục vụ một bản báo cáo ESG.
Đó đang dần trở thành một phần của năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Theo dõi Star Consulting để cập nhật thêm các bài viết về CBAM, ESG, quản lý phát thải và những thay đổi đang tác động đến doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng quốc tế.
📩 Liên hệ tư vấn: info@starconsulting.com.vn
☎ Hotline: (+84) 0902 289 810
🏢 Địa chỉ: 29 Phố Lộc, Xuân Đỉnh, Bắc Từ Liêm, Hà Nội
Bình luận